Αγία Σοφία: Ένα θαύμα της τέχνης

ΤΙΤΛΟΣ :   

Αγία Σοφία: Ένα θαύμα της τέχνης

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:

         Η δραστηριότητα θα πραγματοποιηθεί στο μάθημα των θρησκευτικών της Ε΄ τάξης στο  κεφάλαιο Δ΄ « Δημιουργώντας έναν όμορφο κόσμο », και έχει ως σκοπό:

• Να κατανοήσουν  οι μαθητές τη θρησκευτική, πολιτισμική, αρχιτεκτονική, ιστορική και καλλιτεχνική αξία που έχει ο ναός της Αγίας Σοφίας, τόσο για τους Έλληνες, όσο και για όλο τον Ορθόδοξο χριστιανικό κόσμο.
• Να εκτιμήσουν την ανάγκη σεβασμού και προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και της πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου μας και της ανθρωπότητας γενικότερα.

.        Τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν είναι το google earth, το hot potatoes, κείμενα και εικόνες από το διαδίκτυο και η ιστοσελίδα  www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/  που μας δίνει τη δυνατότητα της τρισδιάστατης περιήγησης στο εσωτερικό του ναού.

ΣΤΟΧΟΙ

• Να πληροφορηθούν οι μαθητές το ιστορικό της ανέγερσης του ναού και να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος του εγχειρήματος, με βάση τα τεχνικά μέσα και τις δυνατότητες της εποχής.
• Να διεισδύσουν, όσο είναι εφικτό, στις βασικές αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες της κατασκευής, με ιδιαίτερη αναφορά στις λεπτομέρειες που έκαναν την Αγία Σοφία, για οκτώ αιώνες, τον μεγαλύτερο περίκλειστο χώρο σε όλο τον κόσμο.
• Να εξοικειωθούν οι μαθητές με τη χρήση του διαδικτύου για την άντληση και αξιοποίηση χρήσιμων πληροφοριών καθώς και με τα λογισμικά του του hot potatoes και του google earth .

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ   

   

        Ο ναός της Αγίας Σοφίας, το σύμβολο του Χριστιανισμού, παραμένει μέχρι και σήμερα το μεγαλύτερο σε σημασία μνημείο του ορθόδοξου χριστιανισμού, συνδέοντας με άσβηστες μνήμες τη βυζαντινή με την σύγχρονη ιστορία ,δεν είναι άγνωστος για τους μαθητές, αφού έχουν γίνει αναφορές σ’ αυτόν και σε προηγούμενα μαθήματα, κυρίως της Ιστορίας, σχετικά με τη γεωγραφική του θέση ,τη μεγαλοπρέπειά του και τη ξεχωριστή θέση που κατέχει στις καρδιές όλων των ελλήνων. Χρησιμοποιώντας λοιπόν το λογισμικό google earth έχοντας ενεργοποιημένη την επιλογή για την τρισδιάστατη εμφάνιση των κτιρίων παρουσιάζεται στους μαθητές το εξωτερικό του ναού και τους δίνεται η δυνατότητα να διακρίνουν την ακριβή θέση του , το μέγεθός καθώς και την εξωτερική του εικόνα.

          Στη συνέχεια επισκεπτόμαστε τις ιστοσελίδες http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1_%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1_%28%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B7%29

http://users.ach.sch.gr/pchaloul/protoxr-texni/Ag-Sofia.htm

http://www.megarevma.net/AgiaSophia.htm

όπου με τις πληροφορίες που αντλούμε διαμορφώνουμε άποψη για το ιστορικό πλαίσιο της εποχής στην οποία οικοδομείται η Αγία Σοφία ,τους αρχιτέκτονες, τα πανάκριβα υλικά, το εργατικό δυναμικό, τα τεράστια χρηματικά ποσά που δαπανήθηκαν και την ολοκλήρωση του έργου σε μόλις έξι έτη, χρόνο ρεκόρ για το μέγεθος του έργου και τα δεδομένα της εποχής.

        Ακολουθεί η τρισδιάστατη περιήγηση στο εσωτερικό του ναού μέσω της ιστοσελίδας www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/  κατά την οποία οι μαθητές έχουν την δυνατότητα να διακρίνουν το μεγαλείο και τη λιτότητα, την ομορφιά και τη σταθερότητα που επικρατεί. Τον τεράστιο τρούλο που ενώ στηρίζεται στα τόξα των τεσσάρων πεσσών φαίνεται σαν να κρέμεται από το κενό, τα θαυμάσια ψηφιδωτά, τον επιβλητικό άμβωνα τις μεγαλειώδεις αγιογραφίες.

       Ο ναός στο διάβα των αιώνων έχει υποστεί διάφορες καταστροφές από τους Σταυροφόρους και τους Τούρκους κατακτητές και σήμερα που έχει πλέον αναγνωριστεί η αξία του ως σύμβολο της πίστης των χριστιανών στο Θεό, τιμής και ευλαβικής προσκύνησης του ονόματός του, μα και ως πολιτισμικού και αρχιτεκτονικού προτύπου έχουν ξεκινήσει προσπάθειες για τη συντήρηση και αποκατάστασή του.

http://www.in.gr/news/2000/polit/p_oct06.htm

Διαθεματικά η ενότητα προσεγγίζεται με αναφορές στην Ιστορία (οι συνθήκες-πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές, θρησκευτικές- που ευνόησαν την υλοποίηση ενός τόσο μεγάλου σχεδίου). Συνδέεται επίσης με την αρχιτεκτονική και ναοδομία (οι τύποι των Βυζαντινών ναών, τα χαρακτηριστικά τους και οι διαφορές τους με ναούς και τεμένη άλλων θρησκειών), με την Μουσειακή Αγωγή (εικόνες και video από το εσωτερικό του ναού της Αγίας Σοφίας, αναφορά στην αγιογράφηση και στη θεματολογία της κάθε εικόνας στο χώρο του ναού και τέλος με την  Παράδοση και Λαογραφία, οι θρύλοι και οι μύθοι που συνδέονται με τη μεγαλοπρέπεια του ναού

( τα μισοτηγανισμένα ψάρια, το σχέδιο της Αγίας Σοφίας, ονόματα όπως Μέγα μοναστήρι, τα 400 σήμαντρα κτλ).

www.panellines.gr/ecclesia/agia_sofia.htm

http://www.kairatos.com.gr/agiasofia.htm

Δικτυακοί τόποι-Εποπτικό υλικό

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1_%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1_%28%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B7%29  

http://users.ach.sch.gr/pchaloul/protoxr-texni/Ag-Sofia.htm

www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/

http://www.megarevma.net/AgiaSophia.htm

www.panellines.gr/ecclesia/agia_sofia.htm

http://www.kairatos.com.gr/agiasofia.htm

http://www.in.gr/news/2000/polit/p_oct06.htm

Αξιολόγηση  

Ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα να διακρίνει, τόσο λόγω της φύσης του μαθήματος, όσο και της ιδιαίτερα έντονης διαθεματικής του προσέγγισης, αν οι μαθητές κατανόησαν την πολιτισμική αξία αλλά και τη βαρύνουσα σημασία και θέση που κατέχει ο ναός της Αγίας Σοφίας, για τους ορθόδοξους όλου του κόσμου και ιδιαιτέρως τους Έλληνες, ωστόσο για την καλύτερη εμπέδωση των πληροφοριών που αφορούν την ανέγερση και την αρχιτεκτονική του ναού οι μαθητές καλούνται να συμπληρώσουν μια άσκηση συμπλήρωσης κενών του εκπ/κού λογισμικού hot potatoes.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 

1. Ο χρόνος της μιας ώρας αποδείχτηκε ελάχιστος για την ολοκλήρωση της δραστηριότητας γι’ αυτό και δανειστήκαμε χρόνο και από το επόμενο μάθημα.
2. Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν με την τρισδιάστατη περιήγηση στο εσωτερικό του Ναού.
3. Η χρήση των Τ.Π.Ε. μετατρέπει σε ευχάριστη διαδικασία την  συμπλήρωση των φύλλων  εργασίας αφού συνδυάζει για τους μαθητές το παιχνίδι με τη μάθηση.